การจัดเตรียมขันหมาก

การจัดเตรียมขันหมาก

ขันหมากแต่งงานมีการจัดหมวดหมู่ต่างกันออกไป คือต้องจัดแยกเป็นขันหมากเอก และขันหมากโท ซึ่งฝ่ายเจ้าบ่าวจะทำหน้าที่ยกไปมอบให้ครอบครัวของฝ่ายเจ้าสาวในวันแต่งงาน

          ขันหมากเอก ประกอบด้วยชุดพานดังต่อไปนี้

1. พานขันหมาก ประกอบด้วย พลู 2 พาน ซึ่งในพานจะมีหมาก 8 ผล, พลู 4 เรียง ๆ ละ 8 ใบ, ถุงเงิน 2 ใบ, ถุงทอง 2 ใบ ข้างในบรรจุถั่วเขียว, งาดำ, ข้าวเปลือก, ข้าวตอก และซองเงิน 1 ซอง และต้องจัดให้ขันบรรจุหมากพลูมีขนาดใหญ่กว่าขันอื่นๆ ด้วย

2. พานสินสอดทองหมั้น ต้องมีขันใส่เงิน ทอง เพชร นาค ของหมั้นตามจำนวนที่ได้ตกลงกันไว้ แต่อาจจะใส่รวมไว้ใน 1 พาน หรือถ้าเยอะมากๆ อาจแยกเป็น 2 พานก็ได้ เมื่อใส่เงินทองเรียบร้อยแล้ว ควรจะต้องมีถุงเล็กถุงน้อยใส่ถั่วงา ข้าวเปลือก ข้าวตอกใส่มาในขันนี้ด้วย แต่ธรรมเนียมบางแห่งจัดแยกกัน คือจัดเงินสินสอดใส่ห่อผ้าลงในขันหนึ่ง แล้วจัดถุงข้าวและถั่วงาลงขันอีกใบหนึ่ง แต่ไม่ว่าจะอย่างไรสิ่งสำคัญคือ ต้องตกแต่งให้เรียบร้อยสวยงามเช่น ประดับมาลัยดอกรัก บานไม่รู้โรยใบตองประดิษฐ์ มีผ้าคลุมไว้เพื่อความเหมาะสม

3. พานแหวนหมั้น ใช้พานขนาดเล็กซึ่งจะมีการออกแบบที่รองแหวน จัดประดับพานด้วยดอกไม้เพื่อความสวยงามด้วย

4. พานธูปเทียนแพ ไว้สำหรับบูชาพระรัตนตรัย กราบไว้พ่อแม่ ขอพรจากสิ่งศักดิ์สิทธิ์ และขอพรจากผู้ใหญ่ ไม่ต้องทำขนาดใหญ่มากจนเกินไป และยังสามารถที่จะใช้พานนี้ในการรับไหว้ผู้ใหญ่ได้อีกด้วย

5. พานผ้าสำหรับไหว้ หรือพานธูปเทียนแพ จัดไว้เป็นจำนวนเลขคู่ ซึ่งพานไหว้ผู้ใหญ่ในสมัยก่อนจะใช้พานธูปเทียนแพเท่านั้น แต่ในปัจจุบันพานไหว้ผู้ใหญ่ฝ่ายหญิงจะแบ่งออกเป็น 2 ส่วน โดยมากจะจัดเป็น 3 สำรับ คือ ส่วนแรกคือสำรับแรก เป็นผ้าขาวสำหรับนุ่ง 1 ผืน และห่ม 1 ผืน เทียนและธูปหอม ดอกไม้อีกกระทง อันนี้สำหรับเซ่นไหว้ผีปู่ย่าตายาย ส่วนที่สองอีก 2 สำรับใช้ไหว้พ่อและแม่เจ้าสาว ไม่ต้องมีธูปเทียนและดอกไม้ ในกรณีที่ปู่ย่าตายายยังมีชีวิตอยู่ก็ไม่ต้องจัดพานผ้าไหว้เซ่นบรรพบุรุษ ส่วนผ้าไหว้สำหรับพ่อตาแม่ยาย แทนที่จะใช้ผ้าเป็นผืนอาจเปลี่ยนเป็นเสื้อผ้าที่ท่านจะนำไปใช้งานได้จริง

6. เตียบเครื่องคาวหวาน ในเครื่องขันหมากเอกมีไว้เพื่อเซ่นไหว้ผีบ้านผีเรือนหรือผีปู่ย่าตายายของบ้านเจ้าสาว โดยให้จัดไว้ 4 เตียบ เตียบแรกจะใส่เหล้า 1 ขวด เตียบสองไก่ย่าง 1 ตัว เตียบสามใส่อาหารปรุงสุกตามท้องถิ่น เตียบสี่เป็นผลไม้รวมกับขนมหวานชนิดอื่นๆ ซึ่งทั้งหมดนี้สามารถปรับเปลี่ยนได้ ด้วยแต่ละท้องถิ่นมีธรรมเนียมนิยมเรื่องอาหารต่างกันออกไปอยู่แล้ว ขอเพียงให้มีเหล้า 1 เตียบ และผลไม้ของหวาน 1 เตียบ ก็เป็นอันใช้ได้ ถ้าไม่มีเตียบ อาจดัดแปลงเปลี่ยนเป็นพานหรือถาดก็ไใช้ได้เช่นกัน แต่ขอให้เตรียมผ้าสวยๆ ไว้คลุมปิดให้เรียบร้อยเป็นพอ (ในบางงานตัดการจัดเตียบออกไปเลยเพราะปู่ย่าตายายก็ยังอยู่กันครบแถมไม่ได้จัดงานที่บ้านจึงไม่ต้องเซ่นไหว้ผีบ้านผีเรือน)

7. พานเชิญขันหมาก เป็นพานของฝ่ายหญิง โดยเมื่อขบวนขันหมากมาถึงบ้านฝ่ายหญิงและผ่านประตูเงินประตูทองมาแล้ว ฝ่ายหญิงก็จะให้เด็กผู้หญิงถือพานนี้ลงมาเชิญขันหมากเจ้าบ่าวเข้าบ้าน

8. พานต้นกล้วยต้นอ้อย อย่างละ 1 คู่ เพื่อสื่อถึงให้คู่บ่าวสาวทำมาค้าขายเจริญรุ่งเรือง นอกจากนี้ต้นกล้วยยังหมายถึงให้มีลูกเต็มบ้านหลานเต็มเมือง ต้นอ้อยหมายถึงความรักที่หวานชื่นของคู่บ่าวสาว ทั้งนี้ส่วนใหญ่แล้วจะใช้เป็นต้นเล็กนำมาให้เฒ่าแก่ฝ่ายเจ้าบ่าวเป็นคนถือ

9. ร่มสีขาว โดยจะให้เฒ่าแก่ 2 ฝ่ายถือคนละคัน

10. ช่อดอกไม้เล็กๆ สำหรับเจ้าบ่าวถือไปรับตัวเจ้าสาว

          ขันหมากโท ประกอบด้วยชุดพานดังต่อไปนี้

พานขนมมงคล 9 อย่าง ได้แก่ ทองหยิบ ทองหยอด ฝอยทอง ทองเอก จ่ามงกุฎ เสน่ห์จันทร์ ลูกชุบ ขนมกง ขนมชั้น หรืออาจะเป็นขนมมงคลอย่างอื่นก็ได้ ซึ่งอาจจะบรรจุมาในขัน ถาด หรือพาน ส่วนมากมักใช้ขนมชนิดที่นิยมในงานมงคลมีกล้วย ส้ม มะพร้าวอ่อน ข้าวเหนียวแก้ว กะลาแม จัดเป็นคู่ทั้งจำนวนชิ้นขนม และจำนวนภาชนะที่บรรจุ แล้วปักธงกระดาษสีแดงตกแต่งไว้ตรงกลางทุกภาชนะที่บรรจุ ไม่นิยมอาหารที่ปรุงสุกแล้ว แต่จะเป็นประเภท ไก่ หมู ที่ยังสดๆ อยู่ ไก่นั้นจัดถาดละตัว รวม 2 ถาด ใช้ไก่ที่ลวกน้ำร้อนถอนขนเรียบร้อยแล้ว หมูใช้เนื้อหมูเป็นชิ้นๆ เพราะอาหารเหล่านี้ใช้สำหรับเป็นเครื่องเซ่นผีบรรพบุรุษตามประเพณีโบราณ หลังจากเช่นแล้วจึงนำมาปรุงเลี้ยงดูกัน และสุรา 2 ขวดหรือ 4 ขวด ซึ่งเกี่ยวกับเรื่องสุราอาหารนั้น เพื่อความสะดวกรวดเร็ว ทางฝ่ายเจ้าสาวจะจัดเตรียมไว้สำหรับเลี้ยงแขกโดยเฉพาะอยู่แล้ว


เรียบเรียงข้อมูลโดย... www.WeddingPRO.studio

Powered by MakeWebEasy.com